Katmer Hamuruna Süt Konur mu? Bilimsel Bir Merakla Mutfağa Girelim Mutfağın en heyecan verici tarafı, bildiğimizi sandığımız şeylerin bile tartışmaya açık olmasıdır. Mesela basit bir soru gibi görünen şu cümle: “Katmer hamuruna süt konur mu?” İlk bakışta bu bir tarif detayı gibi durabilir, ama aslında içinde kimyasal tepkimelerden geleneksel damak alışkanlıklarına kadar uzanan zengin bir tartışma barındırır. İşte bugün tam da bu sorunun peşine bilimsel bir merakla düşüyoruz. Hadi birlikte, unun, suyun ve sütün dünyasına biraz daha yakından bakalım. Katmer Nedir? Hamurun Bilimiyle Başlayalım Katmerin Yapısal Temelleri Katmer, Türk mutfağının en sevilen geleneksel hamur işlerinden biri. İncecik açılan hamurların kat…
6 YorumEtiket: bir
Pisagor Neyi İspat Etmiştir? Eğitimde Dönüşümün Temelleri Eğitim, bireylerin dünyayı daha iyi anlamalarını sağlayan en güçlü araçlardan biridir. Öğrenmenin dönüştürücü gücü, yalnızca akademik bilgilerin aktarılmasında değil, aynı zamanda kişisel gelişim ve toplumsal değişim için de büyük bir potansiyele sahiptir. Bizler, öğrenme sürecinde sadece bilgi edinmekle kalmaz, aynı zamanda bu bilgiyi nasıl kullanacağımızı, hayatımıza nasıl entegre edeceğimizi de öğreniriz. Bu yazıda, öğrenmenin gücünü daha iyi kavrayabilmek için tarihe damgasını vuran büyük bir düşünürün – Pisagor’un – öğretilerine odaklanacağız. Peki, Pisagor neyi ispat etmiştir ve bu ispat, eğitim anlayışımıza nasıl katkıda bulunur? Pisagor’un İspat Ettiği Teorem: Matematiksel Devrim Pisagor, milattan önce 6.…
8 YorumHurdahaş Ne Demek? Toplumsal Normlar ve Cinsiyet Rolleri Üzerine Bir Sosyolojik İnceleme Giriş: Toplumsal Yapıların ve Bireylerin Etkileşimi Toplumları anlamaya çalışırken, dilin ne kadar güçlü bir yansıma olduğunu her zaman fark etmişimdir. Bir kelimenin, bir kavramın insanlar arasında nasıl bir etki yarattığını görmek, toplumsal yapılar ve bireyler arasındaki karmaşık ilişkileri çözümlemek için ilk adım olabilir. Bu yazıda, dilde sıkça karşılaştığımız ama belki de pek çoğumuzun ne anlama geldiğini derinlemesine sorgulamadığı bir kelimeyi, “hurdahaş”ı ele alacağız. Peki, “hurdahaş” ne demek? Türk Dil Kurumu’na (TDK) göre, bu terim kullanıldığında, genellikle değerinden düşmüş, eski ya da atıl durumda olan eşyalar veya nesneler için…
4 YorumHululü Vade Ne Demek? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Bir Ekonomistin Düşünceleri: Seçimler ve Sonuçlar Ekonomi, sınırlı kaynaklar ve sonsuz ihtiyaçlar arasındaki ilişkiyi anlamaya çalışan bir bilim dalıdır. Her birey, toplum ve hükümet, kaynaklarını belirli bir şekilde kullanmak zorunda kalır ve bu, her zaman bir seçim yapmayı gerektirir. Her seçim, beraberinde bir fırsat maliyeti ve gelecekteki etkileri de getirir. Bugün, finansal sistemde oldukça önemli bir kavram olan “hululü vade”yi ele alırken, bu terimi sınırlı kaynaklar ve kararların toplumsal refah üzerindeki uzun vadeli etkileriyle bağlantılı olarak inceleyeceğiz. Hululü Vade Nedir? Hululü vade, özellikle finansal piyasalarda karşılaşılan bir kavramdır ve aslında “vade” ile…
8 YorumEn Güzel Kokular Nelerdir? Ekonomi Perspektifinden Bir Değerlendirme Bir Ekonomistin Meraklı Girişi: Kaynakların Sınırlılığı ve Seçimlerin Sonuçları Ekonomi, temelde kaynakların sınırlı olduğu ve insanların bu kaynakları nasıl en verimli şekilde kullanacaklarına dair yaptıkları seçimlerle ilgilidir. Bu seçimler, bireylerin bireysel tercihlerinden, toplumsal düzene kadar geniş bir yelpazede yankı bulur. Ancak, bazı seçimler daha karmaşık ve dolaylıdır. Örneğin, kokular… Koku, tıpkı bir tüketim malları gibi, kişisel tercihlere dayalı bir ürün olarak piyasada yer alır. Ama bu, aynı zamanda toplumsal ve kültürel bağlamlardan etkilenmiş bir tercihtir. Peki, “en güzel kokular” nelerdir? Bu soru, aslında sadece estetik bir tercih değil, aynı zamanda ekonomi ve…
4 YorumHidrofob Ne Demek Kimya? Güç, Toplum ve İdeolojinin Görünmez Yüzü Bir siyaset bilimci olarak laboratuvar terimlerine bakarken, çoğu zaman toplumun kimyasal yapısıyla benzerlikler kurmamak elde değil. “Hidrofob” kelimesi kimyada suyu iten, yani suyla karışmayı reddeden maddeleri tanımlar. Fakat bu kavramı yalnızca moleküler düzeyde ele almak, insan davranışlarının ve toplumsal sistemlerin karmaşık yapısını görmezden gelmek olur. Peki, suyu iten bir molekülle iktidarı elinde tutan bir kurum arasında nasıl bir benzerlik vardır? Hidrofobluk: Suyun Değil, Farklılığın İtimi Kimyasal olarak hidrofobik maddeler, suyun kutuplu yapısına karşı ilgisizdir; onunla temas etmekten kaçınır, kendi alanını korur. Bu davranış biçimi, aslında güç ilişkilerinin doğasında da karşımıza…
8 YorumHelmintler Nedir Tıp? Toplumun Görünmeyen Parazitleri Üzerine Sosyolojik Bir Okuma Giriş: Bir Araştırmacının Samimi Gözlemi Bir araştırmacı olarak toplumu incelerken, bazen mikroskobik düzeyde olanla makro düzeydeki toplumsal dinamiklerin şaşırtıcı biçimde benzeştiğini fark ederim. Helmintler, yani tıpta “parazitik solucanlar” olarak tanımlanan bu canlılar, yalnızca biyolojik bir varlık değildir; aynı zamanda toplumların görünmeyen düzenini, ilişkilerini ve güç mekanizmalarını da sembolize eder. Bu yazıda helmintlerin tıptaki anlamını toplumsal bir metafor olarak ele alacak, normlar, cinsiyet rolleri ve kültürel pratikler üzerinden bir analiz yapacağız. Tıpta Helmintler: Biyolojiden Sosyolojiye Bir Köprü Tıp literatürüne göre helmintler, insan ya da hayvan vücudunda yaşayan, çoğunlukla bağırsaklarda barınan ve…
8 YorumGüneş-Dil Teorisi Kaç Sayfa? Güç, İdeoloji ve Dilin Siyaseti Üzerine Güneş-Dil Teorisi üzerine konuşmak, yalnızca dilbilimsel bir tartışma yürütmek değildir; aynı zamanda siyasal iktidarın, ulus inşasının ve ideolojik üretimin derin katmanlarına inmektir. Bir siyaset bilimci olarak meseleye bakıldığında, “kaç sayfa” sorusu yalnızca nicel bir merak değil, iktidarın dil üzerinden kurduğu düzenin simgesel bir ölçüsüdür. Çünkü her teori, bir güç stratejisidir; her dil, bir iktidar aracıdır. Güneş-Dil Teorisi, Türk ulus-devletinin erken döneminde, dilin kökenine dair iddialarını öne sürerken aslında bir “söylem iktidarı” inşa ediyordu. Bu teori, Türkçeyi evrensel bir başlangıç noktasına yerleştirerek, hem tarih hem de kimlik üzerinde yeni bir otorite…
8 YorumBir Psikoloğun Gözünden Mekânın Duygusal Dili: Çıkma Balkona Ne Denir? Bir psikolog olarak, insanın yaşadığı mekânlarla kurduğu bağları her zaman ilgiyle incelerim. Çünkü insan, sadece içinde yaşadığı ortamı şekillendirmez; aynı zamanda o ortam tarafından şekillendirilir. “Çıkma balkon” gibi küçük bir mimari detay bile, bireyin yalnızlıkla, özgürlükle, sınırlarla ve aidiyetle kurduğu ilişkiyi anlamamıza yardımcı olabilir. Peki, gerçekten “çıkma balkon” sadece bir yapı unsuru mudur, yoksa insan ruhunun dışa uzanan bir metaforu mu? Çıkma Balkonun Anlamı: Mekânın Psikolojik Dili Mimaride “çıkma” ya da “çıkıntı balkon”, binanın dışına taşan, iç mekânın sınırlarını aşarak dış dünyaya açılan bir alandır. Bu tür balkonlara kimi yerlerde…
6 YorumStrese Bağlı Nefes Darlığı Olur mu? Bir Sosyoloğun Gözünden: Toplumun Nefesini Dinlemek Bir araştırmacı olarak insanları gözlemlerken, sadece bireylerin değil, toplumun da nefes alıp verdiğini fark ederim. Kalabalıklar arasında yürürken insanların yüzlerinde görünmeyen ama derin bir yorgunluk vardır. Bu yorgunluk bazen sözlerle değil, nefeslerle ifade edilir. Strese bağlı nefes darlığı bu noktada yalnızca kişisel bir sağlık sorunu değil, toplumsal bir olgudur. Çünkü birey, stresini kendi içinden değil, içinde yaşadığı kültürden devralır. Günümüz toplumu hız, başarı ve dayanıklılık üzerine kuruludur. Bu yapıda durmak, dinlenmek ya da duygusal bir kırılganlık göstermek neredeyse lüks sayılır. Dolayısıyla nefes darlığı, sadece bedensel bir tepki değil,…
8 Yorum