Kumaş ve Hikaye Yazılar

Kur’an’da Ta-Hâ Ne Demek? Toplumsal Cinsiyet, Çeşitlilik ve Sosyal Adalet Perspektifinden Bir İnceleme İstanbul’un kalabalık caddelerinde yürürken, metroda ya da bir kafede arkadaşlarımla sohbet ederken, bazen cümleler kuruyoruz ki, onları anlamak bir hayli zor olabiliyor. İşte “Ta-Hâ” da öyle bir şey. Kur’an’da yer alan bu iki harf, kimi zaman yalnızca bir harf kombinasyonu olarak görülse de, anlamı ve etkisi, hayatın ta kendisini sorgulatacak kadar derin. Peki, Kur’an’da “Ta-Hâ” ne demek? Hem dini hem de toplumsal açıdan nasıl bir anlam taşıyor? Bu soruyu sormak, aslında çok daha geniş bir perspektiften toplumsal cinsiyet, çeşitlilik ve sosyal adalet gibi kavramlarla nasıl ilişkilendirilebileceğini keşfetmek…

Sudan Tıkanan Kulak Nasıl Açılır?: Bedenin Politik Mücadelesi Üzerine Bir Analiz Bir kulak, içinde su kalmışsa tıkanabilir — basit, fizyolojik bir gerçek. Ama aynı soruyu bu kez politik bir mercekten bakarak sorduğumuzda, “Sudan tıkanan kulak nasıl açılır?” sorusu, yalnızca tıbbi bir problem olmaktan çıkar. Bu soruyu aklınıza ilk getirişinizde, belki bir yaz tatilinden yeni dönmüşsünüzdür; kulağınızda su olup olmadığını hissediyor, basınç değişiklikleriyle uğraşıyorsunuzdur. Fakat aynı ifade, toplumsal bir sorunu tahayyül ederken metaforik bir kapı aralayabilir: Birey, kurumlar ve toplum, tıkanıklıkları nasıl açar? Bu yazıda suyla tıkanan kulak metaforu üzerinden iktidar, kurumlar, ideolojiler, yurttaşlık ve demokrasi gibi kavramları sorgulayacağız. Bir insan…

+61 Ne Demek? Felsefi Bir İnceleme Bir sabah, bir arkadaşım bana bir mesaj attı. Üzerinde “+61” yazıyordu ve metnin geri kalan kısmı, bana yabancı gelen bir dildeydi. İletişimde kullandığımız her şeyin, her sembolün ardında bir anlam yattığını biliyoruz. Ancak, o an zihnimde şu soru belirdi: Her anlam, yalnızca bir sayı, bir dil veya bir kültüre mi aittir? Yoksa anlam, evrensel bir fenomen olarak insan düşüncesinin derinliklerinden mi çıkar? Bu sorular, felsefeye duyduğumuz derin ilgiyi tekrar hatırlattı. “+61” gibi semboller, bizim epistemolojik ve ontolojik anlayışımızla, etik değerlerimizle nasıl şekillenir? Bu yazıda, “ne demek?” sorusunu, felsefi perspektiflerden -etik, bilgi kuramı (epistemoloji) ve…

İsrailoğulları Kimin Soyundan Gelir? Ekonomik Bir Perspektiften İnceleme Kaynakların kıtlığı ve seçimlerin sonuçları üzerine düşünmek, yalnızca ekonomiyle ilgili bir yaklaşım değil, insanlık tarihinin şekillenmesinde de önemli bir yer tutar. Tarih boyunca insanlar, kimi zaman sadece maddi kaynaklarla değil, aynı zamanda kültürel, dini ve toplumsal miraslarıyla da varlıklarını sürdürebilmiştir. “İsrailoğulları kimin soyundan gelir?” sorusu da, aslında bu bağlamda incelenmesi gereken oldukça derin bir sorudur. Bir taraftan dini ve kültürel bir anlam taşırken, diğer taraftan ekonomik boyutlarıyla da tarihsel bir anlam ifade eder. Bu yazıda, İsrailoğulları’nın soyunu tarihsel, kültürel ve ekonomik bir çerçevede ele alacak ve mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden…

Geçmişi anlamadan, bugünümüzü tam olarak kavrayamayız. Her bir bilimsel ilerleme, kültürel dönüşüm ya da toplumsal değişim, bir zamanlar var olan düşünce biçimlerinin ve deneyimlerin birer sonucudur. Bu nedenle, pH seviyesinin nasıl ölçüldüğü sorusu yalnızca bir bilimsel merak değil, insanlığın doğaya bakış açısındaki evrimin bir yansımasıdır. Bugün kimya ve biyolojinin temel kavramlarından biri haline gelmiş olan pH, geçmişte, doğanın gizemli ve anlaşılmaz yönlerinden biriydi. Bu yazıda, pH seviyesinin ölçülmesiyle ilgili tarihsel süreci inceleyecek ve bu sürecin toplumsal, bilimsel ve kültürel anlamlarını ele alacağız. pH Kavramının Doğuşu ve Erken Dönem Deneyimleri İlk Gözlemler ve Sıvıların Asidik ve Bazik Özellikleri pH terimi, 20.…

Adaptasyona Neden Olan Faktörler Nelerdir? Adaptasyon… İnsanlık tarihinin en eski ve en temel süreçlerinden biri. Hayatta kalabilmek, gelişebilmek, dönemin gerekliliklerine ayak uydurabilmek için hepimiz bir şekilde adapte oluyoruz. Ancak bu süreç, o kadar masum ve basit değil. Herkesin içinde bulunduğu toplumun, çevresinin, teknolojinin ya da genetik yapısının etkisi altında değişiyor. Gerçek şu ki; adaptasyonun ardında yatan faktörleri düşündüğümüzde, birçoğumuzun düşündüğü kadar ‘doğal’ ve ‘iyi niyetli’ olmadığını fark edebiliriz. Şimdi bu konuyu biraz tartışalım, ne dersiniz? Adaptasyonun Temel Dinamikleri Adaptasyon, basitçe bir şeyin, bir sistemin ya da bir kişinin çevresine uyum sağlama çabasıdır. Hani bazen birisini çok iyi tanıdığınızda, bir anda…

.Bin Hangi Programları Açar? Ekonomi Perspektifinden Bir Analiz Hayat, seçimlerden ibarettir. Her gün, kaynaklarımızın sınırlı olduğu bir dünyada, farklı seçenekler arasında kararlar alırız. Bu seçenekler her zaman birbirinden farklı sonuçlar doğurur. Ekonominin temel taşlarından biri, insanların kıt kaynaklar üzerinde yaptıkları seçimlerin, sadece bireysel değil, toplumsal sonuçlara da yol açmasıdır. Bir bilgisayar programı, bir işletme, bir hükümet politikası… her biri bu kıt kaynakların nasıl dağılacağını ve bunun nasıl bir etki yaratacağını belirler. Ancak bu kararların ardında, yalnızca basit bir ekonomik hesap değil, aynı zamanda davranışsal ve toplumsal dinamikler de vardır. Bir örnek üzerinden başlayalım: “.Bin hangi programları açar?” Bu basit bir…

İlk İnsanlar Nasıl Üredi? Etik, Epistemoloji ve Ontoloji Perspektifinden Felsefi Bir İnceleme Giriş: İnsanlığın Başlangıcındaki Soru ve Derinlik İlk insanların nasıl ürediği sorusu, sadece biyolojik bir merak değil, aynı zamanda felsefi bir sorgulamadır. Bu soru, insanın varoluşu, toplumsal yapıları, etik değerleri ve bilgi anlayışını yeniden gözden geçirmemize olanak tanır. Biyolojik açıdan, insanlar evrimsel süreçlerin bir sonucu olarak var olmuştur ve üreme, bu sürecin en temel dinamiklerinden biridir. Ancak, ilk insanların nasıl ürediği meselesi, her şeyden önce daha büyük bir soruya kapı aralar: İnsanlık nedir? Kimdir? İlk insan, varoluşsal anlamda neyi temsil eder ve üremek gibi doğal bir süreç, insan olma…

Yurt İçi Kelimesi Nasıl Yazılır? Ekonomik Perspektiften Bir İnceleme Kelime yazımında gözlemler yaparken çoğu zaman dikkatimizi sadece dilbilgisel kurallara veririz; ancak bu tür “sade” bir soru, aslında çok daha derin anlamlara sahip olabilir. “Yurt içi” ifadesinin nasıl yazılacağı üzerine düşündüğümüzde, bu basit sorunun arkasında pek çok ekonomik kavram, toplumsal dinamik ve kaynakların kıtlığına dair önemli ipuçları bulabiliriz. Ekonomi, esasen seçimler yapmaktan ve bu seçimlerin sonuçlarıyla yüzleşmekten ibaret bir disiplindir. Bu yazıda, “yurt içi” kelimesinin doğru yazılışı gibi bir konuda dahi ekonomik açıdan nasıl bir bakış açısı geliştirebileceğimizi keşfedeceğiz. Mikroekonomi, makroekonomi ve davranışsal ekonomi perspektiflerinden hareketle, yurt içi kelimesi üzerinden fırsat…

Mevadı Ne Demek? Hepimizin hayatında merak ettiğimiz kelimeler olur. Kimimiz anlamını bilmeden günlük konuşmalarımızda kullanır, kimimizse bir kelimeyi duyunca hemen sözlükten anlamını öğrenmek isteriz. “Mevadı” da, bazen kulağımıza çalınan ama anlamını kesin olarak bilmediğimiz kelimelerden biri olabilir. Ama merak etmeyin, bu yazı ile size “mevadı”nın anlamını basit ve anlaşılır bir şekilde açıklayacağım. Mevadı Nedir? Öncelikle, “mevadı” kelimesi Arapçadan türetilmiş bir kelimedir ve kökeni “mevada” kelimesine dayanır. Mevada, aslında “şeyler” veya “eşya” anlamına gelir. Dolayısıyla, mevadı da “şeylerin, eşyaların, nesnelerin” topluca adı olarak kullanılır. Yani bir şeyin toplamını ifade etmek için bu terimi kullanabiliriz. Bir benzetme yapalım: Diyelim ki, bir odada…