Cibali Karakolu’nun Yazarı Kimdir? Bir Soru, Bir Hikâye
Cibali Karakolu… Adını duyduğunuzda, birçoğumuzun aklında akşam saatlerinde Cibali’nin karanlık köşe başlarında geçen, hiç de rahat olmayan bir atmosfer beliriyor. Ama bir dakika, burada asıl soruyu soralım: Cibali Karakolu’nun yazarı kimdir? Belki de bu soru, akşam yorgunluğuyla kafamızda oluşan bir belirsizliğe işaret ediyor, değil mi? Hani ne zaman bir konuda emin olamayacak kadar düşündüğümüzde iç sesimizin devreye girdiği anlar vardır ya… O an tam da burası!
Cibali Karakolu: Karakol mu, Edebiyat mı?
Hadi gelin, bu yazının başında sıkıcı edebiyat derslerine girmeyelim, ama şunu söylemem gerek: Cibali Karakolu eserinin yazarı, ünlü Türk yazar Refik Halit Karay’dır. Evet, şaşırtıcı olabilir ama Cibali Karakolu, tam da o dönemin İstanbul’unun karmaşasına, toplumsal yapısına ve o zamanki “gizli” hayatlardaki sırları gözler önüne seren bir eserdir.
Ama şimdi bir sorum var: Cibali Karakolu’nun yazarı kimdir? diyen herkes gerçekten yazarın kim olduğunu biliyor mu? Ya da, bunu soran kişi, akşam arkadaşlarıyla tartışırken birinin söylediklerini gerçekten dinlemiş mi? Mesela benim bir arkadaşım, “Ya, o da neydi, Cibali… Hı, tamam, hatırladım, Cibali Caddesi’ne gittim geçenlerde!” demişti. Ben de “Yok ya, sen ne diyorsun, Cibali Karakolu işte, yazarın adı Refik Halit Karay!” diye düşündüm.
Refik Halit Karay: Kimdir Bu Adam?
Refik Halit Karay, edebiyat dünyasında hikâyeleri ve romanları ile tanınan bir isimdir. Eğer kendisini sadece “Cibali Karakolu” üzerinden değerlendirecek olursak, bu eser aslında onun edebi kişiliğini tam anlamıyla özetliyor. Karay’ın eserleri, o dönemin toplumsal yapısındaki çelişkileri, insan ilişkilerini ve toplumsal normları oldukça cesur bir şekilde yansıtır.
O zaman şöyle diyebiliriz: “Refik Halit Karay, İstanbul’un gölgelerinde gezmiş, insanları derinden anlamış bir yazar.” Tabii ben de bazen öyle hissediyorum; mesela akşam iş çıkışı, yolda yürürken herkesin yüzündeki o “bugün başıma ne gelirse gelsin” bakışlarını gözlemliyorum ve diyorum ki, “Bu durumda Refik Halit Karay olsam, şimdi ne yazardım?” Yani Cibali Karakolu’nun yazarı kimdir sorusunun cevabı bir yandan çok basit, ama bir yandan da ilginç! Karay’ın derin gözlem yeteneği, insanları ve onların içsel dünyalarını çok iyi keşfetmesiyle meşhurdur.
Cibali Karakolu ve Sizin Hayatınız
Evet, ben Refik Halit Karay gibi derin bir yazar değilim. Ama bazen düşünüyorum; acaba ben de Cibali Karakolu gibi bir yerin köşe başında olsam, o eserdeki karakterlerden biri olur muyum? Ya da belki o yazarda, o eski İstanbul sokaklarının karmaşasında kaybolmuş birini okur muyum?
Bir kere, Cibali Karakolu sadece bir mekan değil, bir zaman dilimini, bir dönemi temsil ediyor. O zamanlar İstanbul’un kenar mahalleleri, sıradan insanların yaşadığı, ama bir o kadar da gizemli ve karanlık sokaklarıyla doluydu. Hatta bir gün, tam bu yazıyı yazarken, bir arkadaşımla Cibali’de yürüyorduk ve bana “Burası, Cibali Karakolu’na ne kadar benziyor” dedi. Ben de “Hadi canım, o kadar abartma!” dedim. Ama sonra bir an için düşündüm, belki de o gizemi, o atmosferi yaşamadan karanlık tarafını görememişimdir.
Sonuç: Refik Halit Karay’ın Gözünden
Beni tanıyanlar bilir, sürekli kafa karıştırıcı sorular sorarım. Mesela Cibali Karakolu’nun yazarı kimdir? sorusu da aslında o kadar basit bir soru değil. Evet, Refik Halit Karay, Cibali Karakolu’nun yazarıdır. Ama o eseri yazarken neler düşündü? O yazıdaki karakterlerin yaşamı ve hisleri ile zamanımızdaki insanlar arasında bir bağlantı kurabilir miyiz?
Bence, Cibali Karakolu’nu anlamak, aslında bir dönemin izlerini ve sosyal değişimlerini görmekle ilgili. Bizler de zaman zaman günlük hayatımızda kendimizi birer Refik Halit Karay gibi hissediyoruz: İş yerinde, sokakta, sosyal medya platformlarında hep gözlem yapıyoruz, insanların duygularını anlamaya çalışıyoruz. Ancak bir yazar gibi, bunları derinlemesine incelemek ve eser haline getirmek belki de sadece edebiyatçıların işidir.
İç Ses: “Hadi ama, sen de derin derin düşünme! Bazen sadece eğlen!”
Ahh, iç sesim. Beni gerçekten yakalayabilen nadir seslerden. Ama işte böyle bir durum. Cibali Karakolu’nun yazarı kimdir? sorusunun cevabı kesin; ama bu soruyu sorduktan sonra düşündüklerimiz ve öğrendiklerimiz, bizleri bambaşka bir yere götürebilir.
O yüzden, belki de biz de bir gün “Cibali Karakolu”nun yazarları oluruz, kim bilir? Kimseyi küçümsemeden, her şeyi biraz eğlenceli ve biraz da derinlemesine düşünerek, belki de bu hayatın içindeki o karanlık köşe başlarını yazıya dökeriz.